fbpx
Felsefe

Para Kazanmam Gerekli Mi?

Paranın hayatımızdaki yeri nedir? Eminim hepiniz para kazanmak için çaba sarf ediyor ve para gerektiren hayaller kuruyorsunuz. Bu yazıda sizlere para amaç değildir araçtır demeyeceğim. Parası olan için evet araçtır. Ama olmayan için araç olarak kullanmak için bir amaçtır. Gelin işin psikoloji ve sosyolojisiyle birlikte para konusunu ele alalım.

Para Nedir?

Öncelikle paranın bir tanımını yapalım. Basitçe para; değişim aracı ve değer ölçüsüdür. Bir şeylere değer biçer fakat kendisinin bir değeri yoktur. Para öncesi dönemden kalıntılara bakarken dikkatimi bir şey çekti. Eski dönem kıyafetlerin üzerinde farklı motifler, işlemeler var. Bence bu bize insanın gösterişi seven bir alt benliği olduğunu gösteriyor. Bunun, İnsanın idi ile alakalı olduğunu düşünüyorum. İd aslında bize hep kötü anlatılır, çünkü id örneği olarak bize bastırılamamış cinsellik, hırsızlık, şiddet gibi kötü şeyleri söylerler. İdin Doyumsuz ve yalnızca ihtiyaçlara odaklandığını belirtirler. Freud’un ortaya attığı bir tanımdır bu. Aslında bence id dediğimiz yalnızca kötü değil bizim içimizde bulunan bütün ilkel tepkilerdir. Ve ilkel ihtiyaçlarımızın biri de aslında gösteriştir.

Neden Birbirimize Benzemeye Çalışıyoruz?

Simmel; İnsan moda ile başkalarına benzemeye stil ile başkalarından farklılaşmaya çalışır der. Bunun da sebebi kendimizi yeterli görmememiz. Bir ünlü bir çanta takıyor. Moda oluyor ve herkes ondan alıyor. Halbuki Simmel’in dediği gibi hani tarzdık biz, diğerlerinden farklı olmaya çalışıyorduk hani? Aslında modayı takip etmek de kapitalizmden çok insanın içindeki eziklik. Kapitalizm bunu çok iyi kullanan bir sistem sadece. Paranın bize hükmetmesinin sebebinde de biz varız. Bunu istiyoruz, eğer düşünüp de kendimizi kandıramazsak yeniliyoruz.

Simmel’e göre para; estetiğin, hakiki düşüncenin düşmanı ve ona göre karmaşık hesaplar gerektiren parasal işlemler toplumun önemli bir parçası haline geldikçe nesnel kültürün bireysel kültür üzerindeki hakimiyeti artıyor ve bireyin önemi azalıyor. Para ekonomisi bireyi yalnızlaştırıp nesnel kültürün kölesi haline getiriyor.

Hayatlarımızda para gerekli mi?

Aslında bu sorunun cevabı oldukça basit. Para ile ne yapacağına göre değişir. Yani para hayatında ne işe yarayacak. Para elbette bizlere gerekli çünkü bu dünya böyle işliyor. Ütopik bir dünyada, para olmasa herkes elinden geldiği işin en iyisini yapıp birbirine destek olsa diyebiliriz ama bu mümkün değil. Kimse bu şekilde bakmıyor, bakamaz da.

Az önce de anlattığım insan olmanın getirdiği özellikler yüzünden para harcamak zorunda kalıyoruz. Ama burada kendimizi paranın kölesi yapmamak için çabalamamız gerekiyor. Aksi taktirde para için çalışıyor oluruz. Halbuki kendimiz için çalışmamız, çabalamamız gerekiyor. Paraya yaşam koşullarımızı sağlayacak araç olarak yaklaşmalıyız. Küçümsemeyeceğim ama aslında yaşam koşullarını sağlamak o kadar da korkunç değil. Günümüzde bile geçinmek zor kabul ama imkansız değil. Hala insanın kendisinde biten bir olay.

Para ile ne yapabilirsin?

Para ile aslında yapacak hiçbir şey yok. Eğer kendinizi başkalarına yardım etmeye adamış ve sürekli insanlara para harcayan biri değilseniz, fazla paranızın olması size hiçbir şey sağlamaz. Yalnızca bastıramadığınız isteklerinizi yerine getirmiş olursunuz. Düşünsenize 1 milyar dolarınız var, ne yapabilirsiniz ki? Ev, araba alın, iş kurun kenara da 100 milyonunu atın Allah korusun zor günde lazım olur. Geriye kalan parayı ne yapacaksın. Görüyoruz çevrede, Türkiye’de bile o servete sahip insanlar var. Kaçı gerçekten başkaları için çabalıyor. Genelde göstermelik yardımlarda bulunuyorlar. Şunu unutmayın, toplumu gerçekten düşünenler toplumla birlikte yaşar.

Hz Ömer ile Para ve Adalet İlişkisi

Burada size Hz.Ömer ile alakalı bilindik bir hikaye anlatayım. İran Seferi, Hazreti Ömer’in hilâfeti zamanında yapılmış ve bol miktarda ganimet elde edilmiş. Ganimetler arasında değerli kumaşlar da var. Savaştan sonra ganimetler ashap arasında dağıtılıyor ve herkes payını alıyor. Ömer, kendisinin ve oğlunun kumaş hissesini birleştirerek üzerine bir hırka diktiriyor. Cuma günü yeni hırkasıyla hutbe okurken Beni dinleyin diye seslendiği sırada oradan biri ayağa kalkıp diyor ki; “Üzerindeki elbisenin hesabını vermedikçe seni dinlemiyoruz. Çünkü ganimetten bize düşenle bir elbise yapmak imkânsızdı. Sen nasıl oluyor da elbise yapabiliyorsun diyor. Ömer’in oğlu kalkıyor ve babamın üzerindeki kumaşın yarısı benim hakkıma düşen idi öyle yaptık diye açıklıyor. Hazreti Ömer’in oğlunu dinleyen sahabe tekrar ayağa kalkarak: “Ya Ömer, şimdi konuş. Hem seni dinliyor ve hem de itaat ediyoruz” diyor. Ömer de ondan sonra hutbesini okuyor.

Kıssadan hisse; istediğiniz kadar paranız olsun, gücünüz olsun, sizi var eden topluma itaatsizlik edemezsin. Sosyalist bir anlayışta değilim ama elinde varken hak edene hak ettiği kadar vermeli ve destekte bulunmalısın. Malı mülkü parayı ne yapacaksın ki? Hayatımı daha zevkli yaşayacağım diyen birine soruyorum arkadaşınla eğlenerek geçirdiğin bir andan daha fazla zevk verecek mi o lüks? En basiti hepinizin elinde son model cep telefonları var. İlk alırken o kadar hassas davranıyorsunuz ki birileri dokunmak istese izin vermiyorsunuz. Sonra 1-2 ay bile geçmeden bir taraflara atıyorsunuz. Artık önemsiz hale geliyor sizin için. Aslında lüksün değersizliğini; fark etmeden, davranışlarınızla gösteriyorsunuz.

Peki Neden Para Kazanmam Gerekiyor? Diyenler için de açıklayayım, yaşamak için. Dünyanın kuralı bu. Eğer parasız bir şekilde, hayatınızı ahlakınızdan ödün vermeden sürdürebiliyorsanız problem yok. Ama bu da pek mümkün değil.

Lütfen siz de paraya doğru bir bakış açısı edinin. Paranın kölesi olmayın. Umarım faydam dokunmuştur. Aşağıdan videomu izleyip kanalıma abone olabilirsiniz. Görüşmek üzere.

Kazım Gökay Çiftci

Sorgu Vakti Kanalı kurucusu. Onlarca madalyaya ve kupaya sahip eski basketbolcu. SEO Uzmanı ve yazar. Bir sloganı da var; "hayatını anlamlı yaşa!"

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu