fbpx
Kişisel Gelişim

Alışkanlık Kazanma Yolları Nelerdir?

Alışkanlıklar, hayatımızda oldukça etkili bir rol oynuyor. Hepimiz kötü alışkanlıklarımızdan kurtulmak ve iyi alışkanlıklar kazanmak istiyoruz. Bugün sizlere kötü alışkanlıklarınızdan nasıl kurtulacağınızı ve istediğiniz alışkanlığı nasıl kazanabileceğinizi anlatacağım. Bu yazıdan sonra, alışkanlık kazanma yollarını öğreneceksiniz. Keyifli okumalar dilerim. 

Alışkanlık Nedir?

İlk önce Alışkanlığın ne olduğunu bilmemiz lazım. Alışkanlıklar; öğrenilen ve neredeyse bilinçsiz yapılabilir hale gelecek kadar tekrarlanılarak kazanılan davranışlardır. Alışkanlıklar, beyninizde yer etmediği için başka şeylere odaklanabilmenizi sağlıyor. Fakat kötü alışkanlık haline gelmiş davranışlar size zarar da verebiliyor.

Temelde 3 tip alışkanlık var;

  • Motor alışkanlıklar: Bu alışkanlıklar, bir bireyin kas aktivitelerini ifade eder. Ayakta durmak, oturmak, koşmak, yürümek, vücudun belirli duruşlarını korumak gibi fiziksel eylemlerimizle ilgili alışkanlıklardır. Yani sürekli kambur durmak, bacak bacak üstüne atarak oturmak gibi davranışlarımızdır.
  • Entelektüel alışkanlıklar: Bunlar; iyi gözlem, doğru algı, mantıksal düşünme, karar vermeden önce akıl yürütme yeteneğini kullanma ve sonuçları test etme gibi zihinsel yeteneklerimizi gerektiren psikolojik süreçle ilgili alışkanlıklardır. Ben bir olaya hep mantığımla yaklaşırım derken bile geçmişimizdeki olayların birikimden yararlanıyoruz ve alışkanlıklarımız sayesinde davranışlarımızı belirliyoruz.
  • Karakter alışkanlıkları: Karakter özelliklerimizden bazılarını alışkanlık şeklinde ifade ediyoruz. Örneğin; ihtiyacı olan insanlara yardım etmek, güvenmek, dürüst olmak, çalışkanlık, hatta samimi olmak. Bu alışkanlıkların temelinde duygularımız var. Duygusal tepkilerimizi de alışkanlıklarımız belirliyor.

Alışkanlıkların Gücü

Kitapta Alışkanlık döngüsünden bahsediyor. İşaret, rutin ve ödül. İşaret; görme, duyma, tatma, dokunma ve benzeri ile tetiklenen bir sinyaldir. Örneğin sigara paketi görmeniz sigara içmenizi tetikler. Buna tetikleyici unsur denir. Beyniniz otomatikleştiği için sigara paketi görmeniz; sizi, o rutini yapmaya, yani sigara içmeye yönlendirir. Ödül ise rutin sonunda elinizde kalandır. Yani sigara içenlerin ödülü genellikle nikotindir. Ödüle ulaşma isteğimiz sayesinde bu rutini tekrarlama eylemi içinde oluruz. Fakat zaman ilerledikçe beynimiz işareti görür görmez ödülü kazandığını hisseder. Bunu bir alışkanlık haline getirir ve bir döngüye girer.       

Kötü Alışkanlıklarından Kurtul

Kötü bir alışkanlığımızdan kurtulmak için yapmamız gereken ilk şey döngüyü tespit etmek. Eğer halkanın ilk parçası olan işaretin bizde uyandırdığı şeyi değiştirebilirsek, kötü alışkanlığımızdan kurtulabiliriz. Bunu da adım adım, neyin bizi tetiklediğini düşünerek yapabiliriz. Ne zaman, nerede bu eylemi gerçekleştiriyorum? Yanımda kimler var? Üşenmeyin! Yazın ve işaretinizi tespit edin.       

Sigara örneğinden devam edelim, çünkü bir çoğunuzun muzdarip olduğu bir konu bu. Düşündünüz ve genelde balkona çıkıp hava alırken sigara içtiğinizi fark ettiniz. Yapmanız gereken; o işaretin size hatırlattığı şeyi değiştirmek. Balkona her çıktığınızda, elinizde başka bir şey olsun. Örneğin bisküvi, kitap veya kahve. Bu sistemi oturtmanız gerekiyor. Balkonu gördüğümde kitap okuyacağım deyin ve yılmadan; balkona her çıkışınızda kitap okuyun. Bu sayede, tetikleyici unsurun sizde uyandırdığı hissi ortadan kaldırmış olacaksınız.

Artık sigara içmek yerine kitap okumaya başlıyorsunuz, ne güzel! Tabii, ödülü de benzetmeniz alışkanlığınızdan kurtulma konusunda size fayda sağlayacak. Örneğin; balkona çıktığınızda sigara içmek size huzur veriyorsa, yerine koyduğunuz aktivitenin de size huzur vermesi lazım. Ya da sigara size nikotin konusunda destek sağlıyorsa, değiştirdiğiniz aktivite; patlıcan yemek olabilir. Bu sayede aynı işaretle, aynı ödüle, farklı ve daha iyi bir rutin sayesinde ulaşabilir olacaksınız.

Nasıl Alışkanlık Kazanabilirim?

Yeni bir alışkanlık kazanmakta zorlanıyorum, iradem yetersiz kalıyor diyenleriniz vardır. Her sabah spor yapmak, her gece kitap okumak gibi isteklerimiz olur fakat bunları hayata geçiremeyiz. 1.Gün başlarız, 2.Gün de devam.. Ama 3.Gün pes ederiz. Burada da tıkandığımız yeri bulmamız gerekiyor. Örneğin, her gece yatmadan önce 30 dakika civarı kitap okumak istiyorsunuz ama yatağı görür görmez uyuyorsunuz. Yapmanız gereken yatağı görünce elinize bir kitap alıp hızlıca okumaya başlamak. Beyninize sinyal gitmesini dahi beklemeyin. İşinizden alı koyan neyse ona zıt olan hareketi yılmadan sürdürmeniz gerekiyor. Bunun için 21 gün, 66 gün kuralı gibi şeyler de var ama bu kişiden kişiye ve uğraştığınız şeye göre değişecektir. Sabit bir sayı vermek doğru olmaz.

Unutmayın! Bir davranışı alışkanlık haline getirmenin tek yolu tekrar etmektir. Her gün yatağı görür görmez kitaba saldırırsanız, bir bakacaksınız, uğraşa gerek kalmamış, bu sizin rutininiz haline gelmiş.       

Bir alışkanlık kazanmak ve kötü alışkanlıktan kurtulmak zordur, bu yüzden size bu işi kolaylaştırmak için anlattıklarıma ek birkaç tavsiye vereceğim.

1.Hatırlatıcılardan Yararlanın: 

Etrafa notlar koyun, karar verdiğiniz işi yapmak için hatırlatıcılar çok işinize yarar, aksi taktirde unutabilirsiniz. Duvara, telefonunuzun ana ekranına; yatak görünce kitap oku! Gibi uyarılar koyabilirsiniz.

2.İyi Bir Başlangıç Yapın: 

Bu işe pozitif başlamak çok önemli. İyi bir başlangıç, bütün sürecinizi olumlu etkiler. Bu yazıyı okudunuz, aklınıza da yattı, hemen işe koyulun ve yüksek motivasyonla birlikte bugün değişin, yarın değil!

3.Kendinizi Ödüllendirin: 

Alışkanlık döngüsündeki ödül haricinde bir şeyden bahsediyorum. Bir çizelge yapıp gün sonu tik atın. Görevi yerine getirdiğiniz için ödül olarak; mesela kendinize bir kahve ısmarlayın. Bu tip ufak ödüllendirmeler devamlılığı sağlayacaktır.

4.Başkalarını Dahil Edin: 

Bu işi tek başınıza yapmaktansa, sevdiğiniz bir insanla beraber yapmak çok iyi olacaktır. Attığınız adımları, değer verdiğiniz insanlara paylaşırsanız, daha motive ilerlersiniz.
       

Ve son olarak; Yeni alışkanlığınızın tadını çıkarın! Eminim anlattıklarımı kararlı bir şekilde yaparsanız başarıya ulaşacaksınız.
Yorumlarınızı bekliyorum. Bu yazının video haline aşağıdan ulaşabilir, beni Youtube kanalıma abone olabilirsiniz. Görüşmek üzere!

Kazım Gökay Çiftci

Sorgu Vakti Kanalı kurucusu. Onlarca madalyaya ve kupaya sahip eski basketbolcu. SEO Uzmanı ve yazar. Bir sloganı da var; "hayatını anlamlı yaşa!"

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu