fbpx
Felsefe

İman Nedir?

İman Nedir? İmanla aklın ilişkisi nedir? Siz de bu soruları merak ediyorsanız, bu yazım tam size göre. İman, ülkemizde sıkça ve bir o kadar da yanlış kullanılan bir kavramdır. İnanç, akıl ve duygu ilişkisini sizler için ele aldım. O zaman başlayalım! Keyifli okumalar dilerim.

İman Ne Demek?

İman; güvenmek, kabullenmek ve samimi duygular ile inanmak anlamına gelir. Ülkemizde daha çok İslam dinine üye olmanın şartı şeklinde anlatılır. İlkokulda ve ortaokulda hepimiz, imanın şartları adı altında maddeler öğrendik. Fakat, bize kimse imanın ne anlama geldiğini söylemedi. Gerçekten iman etmek, inanmak nasıl olur? İman yalnızca dine karşı mı olur? Nelere iman ediyoruz? Bu yazıda sizlere hepsini anlatmış olacağım.

Umut, İnanç

İman, inanmanın daha güçlü ve sağlam temellere dayanmış halidir, diyebiliriz. Peki, biz nelere iman ediyoruz? Hangi konular imanın içine giriyor? Sandığımız gibi iman, yalnızca dinle mi ilişkili? Gelin daha yakından bakalım.

Beyindeki İnanç Bölgesi

Bundan yıllar önce, beyindeki iman bölgesinin bulunduğuna dair haberler yapıldı. Ventromedial Prefrontal Korteks bölgesinde; ahlak, din ve iman gibi kavramların olduğu söylendi.

Amerika’da bir üniversite profesörü: “Beyinde dini duyguların temelini oluşturan nöropsikolojik bir alan bulduk. Bu alan, beynin çeşitli yerlerine yayılmış. Dini duygular ve maneviyat çok karmaşık bir yapının birbiriyle bağlantısıyla oluşan şeyler. Bu duygular birleştiğinde, insanların maneviyatıyla ilgili deneyimler yaşamasını sağlıyor.” Şeklinde bir açıklama yaptı. Ayrıca, kafataslarından yaralanan bireyler incelenmiş ve beynin sağ tarafında hasar tespit ettikleri kişilerin dini duygularını, sonraki yaşamlarında daha yoğun yaşadıkları gözlemlenmiş.

Din ve Toplum İlişkisi yazıma göz atmayı unutmayın. https://kazimgokay.com/din-ve-toplum-iliskisi/

Burada, bilimsel bir bulgudan bahsediyoruz. Somut bir kavramı, bir delil ile görebiliyoruz. Fakat, hepimizin aklında aynı soru olduğuna eminim. Akıl, bu işin neresinde? İnanma eylemi, fiziksel ve biyolojik olarak beynimizde olabilir. Fakat, soyut olarak düşünce işin içine girince, aklımız nasıl bir rol oynuyor?

İman ve Akıl İlişkisi

İnanma eylemi bizim aklımızda gerçekleşir. “Kalpten” dediğimiz inanma aslında akılda gerçekleştiği için inanmaya akıldışı demek hata olur. Yani, iman akılla değil kalple olur sözü yanlıştır.

İmanı temelde 2’ye ayırabiliriz. Bilimsel ve duygusal iman şeklinde.

Bilimsel İman Nedir?

Yerçekimi Nedir?

Bilimsel iman; deneyle ispatlandığı bize söylenen şeydir. Derste bize denir ki; Yerçekimi diye bir şey var. Bizim, Yerçekimi’ne var diyebilmemiz için gerçekten bu çekimi ispatlamamız gerekir. İspatlayamıyorsak, bilime iman etmiş oluruz. Yapılmış bütün ispatlar, bizim için inanç konumundadır.

Bize gösterilen “gerçek” bulguları inceleyince ve ezberleyince bilim yapmış olmayız. Yalnızca, bize söyleneni mantıklı bulmuş oluruz. Bilime karşı beslediğimiz iman deyince genelde karşı çıkar insanlar fakat gerçek bu. Neyi biliyoruz, neyi bilmiyoruz, neye inanıyoruz, bu ayrımları bence iyi yapmak lazım. Eğer bu ayrımı yapmazsak, etrafta inançlara hakaret eden ama kendi inancının farkında olmayan insanlarla karşılaşırız.

Duygusal İman Nedir?

Acaba, beni seviyor mu?

Duygusal iman; karşındaki insanın seni sevdiğine olan inancındır. Birini seviyorsun ve onunla bir ömür geçireceksin, peki o seni gerçekten seviyor mu? Bu direkt ölçebileceğin bir şey değil. O zaman, duygusal iman etmiş olursun.

Hepimiz, insanlara karşı bir takım hisler besliyoruz. Bazen, bir insanı; sırf, bizi sevdiği için sevebiliyoruz. Tam tersi, bizi sevmediğini düşündüğümüz insanlara karşı soğuk da davranabiliyoruz. Tamamen, tahmin üzerine yaşıyoruz. İlişkilerimiz de bu şekilde. Herkes, ömrünü geçireceği insanın, kendisini çok sevmesini ister. Buna karşı bir umut besler ve bir nevi iman eder. Eğer, karşındakinin kendisini sevdiğine iman etmezse, hayatını takıntılarla doldurabilir.

Dini İman Nedir?

Dini iman; bu iki kategoriye de girebilir. Bilimin gösterdiklerinden çıkarımlarla, duygusal imanını güçlendirebilirsin. Veyahut, bilimi hiç işin içine katmayıp yalnızca duygularınla bir dine iman edebilirsin. İki türlü de akılcı bir eylem yapmış olursun. Yani, dini akıldışı görmek bir hatadır çünkü duygularının da akılla bağlantısı var.

Bizim hislerimiz var. Örneğin; elime vurdum, bu bir his. Fakat bunun ne ifade ettiğini akıl olmadan bilemeyiz. Bundan dolayı üzülmeli miyim? Duygusal anlamda acı bir şey mi? Kötü bir şey mi? Bunlara karar veren akıldır. Fiziksel olayı, anlamlandıran şey akıldır.

Aşık olmak örneği de burada söylenebilir. Birini gördün; vücut ısın yükseldi, kalp atışın hızlandı. Akıl eğer; “bu aşk kardeşim” demezse hiçbir şey anlamaz, yoluna devam edersin. Bizim fiziksel, biyolojik olaylarımızı akıl anlamlandırıyor, bir duyguya çeviriyor.

Beyin, Akıl ve Zihin İlişkisi

Beyinle akıl ya da zihin aynı şey mi? Çoğunluğa göre değil, bana göre de değil. Bu çıkarımı, aklın varlığına iman ederek yapabiliyorum. Yoksa yapamam.

İşin içine ruh kavramı da giriyor. Bilimle uğraşıp ruha inanmayan birçok insan aklın ve zihnin varlığına inanıyor. Ben buna şaşırıyorum açıkçası. İşine gelen soyut kavrama inanmak, gelmeyene inanmamak gibi geliyor bana. Çünkü, ruhla akıl kavramları birbirine çok benziyor. İkisi de soyut, ikisi de ispatlanamaz ve ikisi de bir iradeyi simgeliyor.

Sorgu Vakti Youtube kanalımla ilgili daha detaylı bilgi almak için; https://kazimgokay.com/sorgu-vakti-nedir/

Bu kadar benzer kavramlar olmasına rağmen; akıl denince bilimsel, ruh denince kurgusal algıya sahip olmak beni rahatsız ediyor. Neden farklı kefeye konuyor ki? İsmi değişince bir anda bilimsel mi oldu? Hayır olmadı. İnsanlar inanmak istediklerine inandılar, hepsi bundan ibaret.

Toparlayacak Olursak

Şunu unutmamanızı rica ediyorum; bazı kalıplaşmış kullanımlar, bakış açımızı oldukça etkiliyor. Eminim aranızda, imanın gerçekten kalpten olduğunu düşünenler vardır. Mecazla, gerçek anlamın karışmasından kaynaklanıyor bunlar. Bir de soyutla somutun karışmasından. Kalıplaşmış yargılardan uzaklaşarak düşünmeye çalışırsanız, daha iyi sonuçlar elde edeceğinizi düşünüyorum.

Umarım iman nedir ile ilgili bütün sorularınıza cevap verebilmişimdir. Biraz düşünmenizi istiyorum bu konularda. Görüşlerinizi yorumlara yazmayı unutmayın. Konuyla ilgili videoma aşağıdan ulaşabilirsiniz. Sorgu Vakti isimli Youtube kanalımda felsefe, kişisel gelişim ve bilim üzerine videolar çekiyorum. Kanalıma abone olarak bana destek olabilirsiniz. Diğer yazılarıma göz atmayın unutmayın! Görüşmek üzere.

Kazım Gökay Çiftci

Sorgu Vakti Kanalı kurucusu. Onlarca madalyaya ve kupaya sahip eski basketbolcu. SEO Uzmanı ve yazar. Bir sloganı da var; "hayatını anlamlı yaşa!"

İlgili Makaleler

Bir Yorum

  1. Beğenerek takip ediyorum. Her yazıda bilmediğim bir şey öğreniyorum. Eline emeğine sağlık. Teşekkürler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu